Seks en seksualiteit. Veel persoonlijker wordt het bijna niet, toch? Maar is jouw seksualiteit eigenlijk wel helemaal van jou? Hoeveel van wat jij denkt over seks, wat je fijn vindt, wat je wel of niet wilt, wat je normaal vindt of zelfs moreel juist vindt, komt echt van binnenuit? En hoeveel is gevormd door de wereld om je heen?
"Deze ideeën ontstaan niet in een uit zichzelf, die worden ergens door gevoed."
Wat je aantrekkelijk vindt. Waar je je voor schaamt. Wat je spannend vindt. Wat ongemakkelijk voelt. Wat je als “normaal” ziet. Het voelt allemaal heel persoonlijk. En dat is het natuurlijk ook, voor een deel. Maar deze ideeën ontstaan niet in een uit zichzelf, die worden ergens door gevoed.
We groeien op in een wereld vol boodschappen over seks en relaties. Over wat gepast is en wat te veel is. Over wat hoort en wat fout is. Over wat mannelijk is, wat vrouwelijk is, wat begeerlijk is en wat beschamend. Daardoor is seksualiteit niet alleen iets lichamelijks of persoonlijks, maar ook iets cultureels en maatschappelijks.
En als we daar niet bewust bij stilstaan, nemen we vaak meer oordeel van buitenaf mee dan we denken.
Ga maar eens bij jezelf na:
- Wat vind ik van open relaties?
- Wat vind ik van BDSM of kink?
- Wat voel of denk ik als ik een homoseksueel stel hand in hand zie lopen of zie zoenen?
- Wat vind ik van mensen die geen kinderen willen?
- Wat vind ik van iemand die veel seksuele ervaring heeft? Of juist weinig?
Dit zijn onderwerpen die, hoewel ze wat mij betreft heel normaal zijn, nog steeds regelmatig tegen maatschappelijke normen en verwachtingen aan schuren. En die normen hebben invloed. Bewust of onbewust.
"Als we daar niet bewust bij stilstaan, nemen we vaak meer oordeel van buitenaf mee dan we denken"
Zelfs wanneer je iets volledig accepteert, is daar vaak een proces aan voorafgegaan. Misschien door gesprekken, ervaringen, informatie of momenten van zelfonderzoek. Ook dat laat zien dat onze ideeën over seks en relaties niet losstaan van de wereld waarin we leven.
Een aantal voorbeelden van overtuigingen die we vaak onbewust met ons meedragen:
- Als stel moeten we minimaal een x-aantal keer per week of maand seks hebben.
- Als man moet ik initiatief nemen en sterk zijn.
- Als vrouw moet ik aantrekkelijk, beschikbaar of meegaand zijn.
- In een langdurige relatie hoor je uiteindelijk te trouwen en kinderen te krijgen.
- Als ik niet klaarkom tijdens seks, was het niet goed genoeg.
- Als er geen penetratie plaatsvindt, is het geen echte seks.
- Als man wil je nu eenmaal seks, als vrouw vooral intimiteit
- Als man heb je een hoger libido dan een vrouw
- Als vrouw hoor ik niet teveel zin in seks te hebben.
En zo zijn er nog veel meer.
Welke van deze ideeën herken je? Welke heb je ooit geloofd? En welke draag je misschien nog steeds met je mee, zonder dat je daar bewust voor hebt gekozen?
Het is niet erg dat onze seksualiteit mede gevormd wordt door cultuur, opvoeding, media, religie, porno, vrienden, familie en eerdere ervaringen. Dat is onvermijdelijk. We leven niet los van de wereld om ons heen. Maar het wordt wél een probleem wanneer deze ideeën ons beperken. Wanneer ze zorgen voor schaamte, druk, oordeel of afstand. Of wanneer we ze gebruiken om anderen te beperken in hun keuzes, relaties, lichaam of seksualiteit.
Als het lukt om een stap terug te doen, ontstaat er ruimte. Ruimte om te onderzoeken: waar komt deze gedachte vandaan? Ben ik het hier echt mee eens? Helpt deze overtuiging mij, of houdt hij mij juist klein?
Dat soort vragen kunnen de deur openen naar een vrijer seksleven, eerlijkere gesprekken en fijnere relaties. Met je partner of partners, maar ook met jezelf en de mensen om je heen.
En misschien nog wel belangrijker: je maakt je seksualiteit meer van jou.
Dit blog is de eerste uit een serie waarin we de culture en sociale impact op ons denken over seks, seksualiteit en genderrollen onderzoeken en bespreekbaar maken.